Spotkanie autorskie | "Bałtyk. Podróż literacka" Tor Eystein Øverås

Spotkanie autorskie | język norweski, tłumaczenie

"Bałtyk. Podróż literacka" - Tor Eystein Øverås

Bałtyk można oglądać z brzegu, przemierzać go statkiem albo czytać jak książkę. Tor Eystein Øverås wybrał tę trzecią możliwość - choć najpierw musiał wyruszyć w długą podróż.

W 2002 roku norweski pisarz i krytyk literacki odbył wielomiesięczną podróż wokół Bałtyku. Samotnie przemierzył kolejne kraje leżące nad morzem - od Norwegii i Danii, przez Szwecję, Finlandię, Estonię, Łotwę i Litwę, po Rosję, Polskę i Niemcy. Odwiedzał miasta, krajobrazy i miejsca związane z twórcami literatury, a swoje obserwacje połączył z historią, literaturą i refleksją nad tym, co właściwie oznaczają granice między państwami.

Tak powstała "Bałtyk. Podróż literacka", książka, która jest jednocześnie reportażem z podróży, esejem o literaturze i próbą spojrzenia na region jako na wspólną przestrzeń kulturową. Øverås interesuje się tym, co dzieje się pomiędzy państwami - miejscami, gdzie granice polityczne niekoniecznie odpowiadają granicom kultury, pamięci czy wyobraźni.

Podczas spotkania porozmawiamy więc nie tylko o samej podróży autora, ale również o Bałtyku jako przestrzeni spotkania różnych narodów, języków i tradycji. O tym, co łączy kraje leżące wokół morza, co je dzieli i czy można mówić o wspólnej bałtyckiej przestrzeni literackiej.

Szczególnie interesujący dla polskiej publiczności jest fakt, że na trasie Øveråsa znalazła się również Polska. Jego podróż pozwala spojrzeć na nasz kraj z perspektywy norweskiego czytelnika i podróżnika - a jednocześnie zobaczyć Pomorze i Bałtyk jako część znacznie większej północnoeuropejskiej historii.

Książka "Bałtyk. Podróż literacka" ukazała się w Polsce w 2025 roku nakładem wydawnictwa Wielka Litera i jest pierwszą książką Øveråsa wydaną po polsku. Liczący 488 stron tom został przełożony przez Ewę M. Bilińską, Martę Petryk i Witolda Bilińskiego.

Goście: 

Tor Eystein Øverås - norweski pisarz, eseista i krytyk literacki, urodzony w 1968 roku. Zadebiutował w 1993 roku powieścią Tittelløs. Studiował literaturoznawstwo na Uniwersytecie w Bergen oraz w Skrivekunstakademiet w Bergen. W latach 1998-1999 był redaktorem prestiżowego norweskiego czasopisma literackiego "Vinduet", a jako krytyk współpracował m.in. z dziennikami Morgenbladet i Klassekampen. W 2009 roku otrzymał tytuł Krytyka Roku przyznawany przez norweskie środowisko krytyków literackich. W 2005 roku został laureatem Havmannprisen za Til. En litterær reise - książkę, która po latach ukazała się w Polsce jako Bałtyk. Podróż literacka.

W swojej twórczości często porusza się na styku literatury, podróży, krajobrazu i pamięci. Jest autorem powieści, zbiorów esejów i tekstów krytycznych, a w 2022 roku opublikował Å lese en by - obszerny esej poświęcony Trondheim. Jego zainteresowanie literaturą wykracza przy tym poza sam tekst: ważne są dla niego miejsca, w których literatura powstaje, oraz relacje między krajobrazem, historią i doświadczeniem człowieka.

Marta Petryk - tłumaczka literatury norweskiej, tłumaczka ustna i poświadczona, absolwentka filologii norweskiej oraz uniwersytetu ludowego Skjeberg folkehøyskole w południowo-wschodniej Norwegii. Jej zainteresowanie Północą obejmuje również badania nad tożsamością Kwenów, mniejszości etnicznej zamieszkującej północną Norwegię, które prowadziła podczas pobytu w tym regionie.

Obecnie mieszka w Polsce i uczy przekładu na Uniwersytecie SWPS. W swojej pracy tłumaczeniowej zajmuje się zarówno literaturą, jak i przekładem ustnym oraz specjalistycznym. Jest członkinią Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury oraz Statsautoriserte translatørers forening. Jej związki z Norwegią wykraczają poza pracę tłumaczki - w wolnym czasie zajmuje się m.in. rekonstrukcją historyczną i żeglarstwem, pływając zarówno na współczesnych jednostkach, jak i replikach średniowiecznych łodzi wikińskich.

____

Fundusze Norweskie i EOG oraz Ministerstwo Funduszy Polityki Regionalnej są Współorganizatorem i Partnerem Głównym 7. edycji Nordic Talking Festival 2026.

Organizatorzy:
Kaszubski Uniwersytet Ludowy

Partner główny:
Fundusze Norweskie i EOG oraz Ministerstwo Funduszy Polityki Regionalnej

Partnerzy:
Ambasada Norwegii w Warszawie
Szkoła Języka Norweskiego Trolltunga
Szkoła Języka Szwedzkiego Dalarna
Konsulat Kultury w Gdyni
Centrum Badań Nordystycznych i Staroangielskich przy Uniwersytecie Śląskim

Partner marketingowy:
Nowa Wizja Studio

Patroni medialni:
Trojmiasto.pl
Moja Norwegia
Razem Norge
Iceland News Polska
Prestiż Magazyn Trójmiejski

Patronat honorowy:
Ambasada Norwegii w Warszawie
Prezydent Miasta Gdyni